سنگ کلیه و حالب

سنگ چگونه درست می‌شود؟

وقتی بعضی مواد در ادرار زیاد می‌شوند، می‌توانند کم‌کم به هم بچسبند و در کلیه سنگ بسازند. سنگ کوچک ممکن است هیچ نشانه‌ای نداشته باشد و بدون اینکه متوجه شوید با ادرار دفع شود. مشکل معمولاً وقتی شروع می‌شود که سنگی بزرگ‌تر راه ادرار را در حالب سخت کند.

نشانه‌ها

درد سنگ معمولاً این ویژگی‌ها را دارد:

• از پهلو یا پایین کمر شروع می‌شود
• ممکن است به کشاله، بیضه یا اطراف واژن بکشد
• می‌آید و می‌رود، گاهی خیلی شدید و گاهی کمتر

گاهی با این‌ها همراه است: تهوع و استفراغ، تکرر ادرار، ادرار کدر، تب و لرز.

چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک معمولاً از روی نشانه‌ها به سنگ شک می‌کند و از بیماری‌ها، داروها، رژیم غذایی و سابقهٔ خانوادگی می‌پرسد. آزمایش ادرار و خون هم ممکن است لازم شود. در درد شدید، بزرگسالان معمولاً سی‌تی‌اسکن می‌شوند. برای کودکان و زنان باردار سونوگرافی به‌کار می‌رود.

چه راه‌هایی هست؟

بیشتر سنگ‌ها در خانه و با دارو درمان می‌شوند. دفع آن‌ها ممکن است چند هفته طول بکشد و درد داشته باشد. پزشک نوشیدن آب کافی را توصیه می‌کند و ممکن است مسکن، داروی ضدتهوع یا دارویی برای کمک به دفع سنگ بدهد.

سنگ‌های بزرگ‌تر ممکن است به روشی در بیمارستان نیاز داشته باشند:

• سنگ‌شکنی از بیرون بدن: با امواج ضربه‌ای سنگ را می‌شکنند تا راحت‌تر دفع شود. برای این روش بیهوشی لازم نیست.
• برداشتن یا شکستن سنگ با لولهٔ باریک: لوله از مجرای ادرار یا از برش کوچکی در کمر وارد می‌شود. این روش با بیهوشی عمومی انجام می‌شود.

کدام روش مناسب شماست به اندازه، جا و نوع سنگ بستگی دارد.

پیشگیری از برگشت سنگ

• در روز ۲٫۵ تا ۳ لیتر آب بنوشید، مگر اینکه پزشک به دلیلی محدودیت گفته باشد
• به رنگ ادرار توجه کنید؛ ادرار تیره یعنی آب کافی ننوشیده‌اید
• کمی آب‌لیمو به آب اضافه کنید
• نوشابه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار را زیاد نخورید
• کلسیم کافی بخورید و نمک را کم کنید
• بدون مشورت با پزشک رژیم غذایی‌تان را تغییر ندهید

کی منتظر نمانید؟

اگر درد شدید دارید، یا درد پهلو با تب و لرز همراه است، زود به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید. سنگ همراه با عفونت نباید در خانه تحمل شود.